ÇOCUĞA NASIL TUVALET EĞİTİMİ VERİLİR
TUVALET EĞİTİMİ
Anneniz daha ilk doğum gününüzde bezlerinizden kurtulduğunuzu söylüyor; iş arkadaşınızın oğlu 22 aylıkken lazımlık kullanıyormuş, caddenin karşısında oturan küçük kız 4 yaşına yakın gösteriyor. Çocuğunuzu lazımlık eğitimine çok erken itmek istemiyorsunuz, ama aynı zamanda da çok geç kalmak da istemiyorsunuz. O zaman tuvalet eğitimine başlamanın uygun yaşı tam olarak nedir?
Gelişimin her alanında olduğu gibi cevabı çocuğunuzdan başka yerde aramayın.
(Doktorumuzun her zaman söylediği bir şey vardır her çocuk birbirinden farklıdır; Batuhan kendini hazır hissettiğinde yapacaktır)
Tuvalet eğitimi için hazır olduğu anlamına gelen beceri ve arzunuzun o büyülü bileşimine ulaştığını sadece çocuğunuz anlatabilir (kelimelerle değil ancak bazı davranışlar yoluyla). Ayrıca, tuvalet kullanması için çocuğu erkenden zorlamak mümkün olsa da akıllıca değildir ve direnme, isyan hatta gereksizce, uzun bir mücadelenin zeminini hazırlar (temizlenecek "kazaların" artacağını söylemeye gerek yoktur). Hazır olmasını ve istek duymasını bekleyerek çocuğun tuvalet eğitiminde başrolü almasına izin vermek,daha yumuşak bir başarının yolunu açmakla kalmaz, bu deneyimi yapılmasından övünç duyulan bir şey haline getirerek egoyu güçlendirici kılar.
Tuvalet eğitimi de emekleme, yürüme ve konuşma gibi gelişimsel bir görevdir ve her çocuğun kendi zamansal programına göre beceri kazanmasına izin verilmelidir. Tuvalet eğitiminin üstesinden gelinen zaman ile zekâ diğer alanlardaki becerilerin hiç bir ilişkisi yoktur; erken konuşan veya erken yürüyen her zaman lazımlık kullanmayı erken öğrenen olmayabilir ve lazımlık kullanmayı erken öğrenen de erkenden okuyan olmaz. Bazı çocuklar tuvalet eğitimi için ikinci doğum günlerinden önce hazırdırlar, bazıları ise üçüncüden önce hazır olmazlar, fakat çoğu ikisi arasında hazırdır.
Lazımlık almadan önce zamanlamanın doğru olduğundan emin olmak için çocuğunuzda lazımlığa hazırlığın aşağıdaki işaretlerinden bazılarının olup olmadığına bakın:
* Fizyolojik hazırlık . 20 aydan önce çocuğunuzun idrar kesesi o kadar sık boşalır ki kontrol etmek zordur. Günde bir ya da iki saat boyunca kuru kalan ve arada sırada sabahleyin kuru uyanan bir çocuk tuvalet eğitimi için fizyolojik olarak hazırdır.
* Düzenlilik. Dışkılama her gün oldukça tahmin edilebilir zamanlarda olur (belki sabahleyin ilk iş veya kahvaltıdan sonra veya her öğünden sonra) ancak bazı çocuklar hiç bu kadar düzenli olmazlar.
* Meydana gelen mevcut vücut fonksiyonlarına karşı dikkat artışı. Dışkılama ihtiyacı olan bir çocuk homurdanarak, yüzünde "belli bir ifade" ile bakarak, bir köşeye gidip çömelerek veya bunu anons ederek sizi durumdan haberdar edebilir. Tuvalet eğitimi için hazır olmayan bir çocuk bacaklarından aşağıya akan idrarı göz ardı ederken, hazır bir çocuk dikkat eder veya bundan rahatsız olduğunu açıkça gösterir.
* Derli toplu , temiz ve kuru olmaya karşı ilgi. Yapışkan yüz ve parmaklara karşı aşırı titizlik ve oyuncakları konusunda düzenlilik (ne yazık ki bu evre çocuklarda uzun sürmez) sıklıkla ıslak ve kirli bezlere karşı tepki ve hemen değiştirilme isteği (bunun devam etmesi umut edilir) ile birliktedir. Tuvalet eğitiminin zamanı geldiğinde olgunlaşan koku alma duyuları sayesinde kokulara karşı aşırı titizdirler ve bu da kirli bezlerden çıkan kokuları daha çok fark etmelerini sağlar. (valla sizi bilmem ama benim oğlum bu konuda biraz rahat biz farketmesek adam oyunu bırakıp da altımı değiştirin sinyali bile vermiyor ki işte oyun çok tatlı birşey o da haklı oyun bu herşeyden önemli sanırım herşeyi oyun ve sağlam irademizle çözebiliriz hanımlar)
* Anahtar kavramlar hakkında görüş sahibi olmak: ıslak ve kuru, temiz ve kirli, yukarı ve aşağı arsındaki fark .
* Evinizde kullanılan tuvalet ile ilgili terimlerle tanışıklık. İdrar yapmak, çiş yapmak, kaka yapmak gibi ya da penis, vajina, popo gibi tuvalet ile ilgili vücut kısımları da olabilir.
* İhtiyaçları dile getirebilme ve verilen basit komutları anlatıp uygulayabilme.
* Bez yerine iç çamaşırı giyme isteği.
* Bazı basit giyinme işlerini yapabilme yeteneği. Pantolonu aşağı indirmek, eteği yukarıya kaldırmak, iç çamaşırlarını indirmek ve bunları tekrar yukarı çekmek.
* Başkalarının tuvalet alışkanlıkları konusunda merak, diğerlerini (arkadaşları, kardeşleri, ebeveynleri ve diğer yetişkinleri) tuvalete kadar izleme, gözlemleme ve/veya onları taklit etmeye çalışma.
HAZIRLIKLI OLUN
Çocuğunuzun hazır olduğuna dair işaretleri tekrar tekrar kontrol ettiniz ve bütün sistemler hazır görünüyor. Ancak çocuğunuzun bezlerini bırakıp lazımlığa koşmadan önce ailenizin ve çocuğunuzun yaşamında neler olduğunu iyi gözlemleyin.Yeni bir bebek veya yeni bir çocuk bakıcısı varsa,yakınlarda bir tartışma söz konusuysa, hastalık veya başka ciddi bir problem varlığında tuvalet eğitimini ertelemek daha iyidir.Eğer büyük bir engel yoksa aşağıdaki adımları takip ederek tuvalet eğitimi için hazır olun:
Tabii bu adımları kendinize uyarlamanız gerekiyor hiç bir çocuk diğerine benzemez unutmayın.
Lazımlık kullanmanın artılarını vurgulayın.Çocuğunuza "Bez yerine iç
çamaşırı giyebilmen ne kadar eğlenceli olacak değil mi?" "Yakında sen de anne ve baba gibi tuvaleti kullanabileceksin!" diyerek başlayın. (Fakat bezi çok karalamayın, yoksa karşınızda size düşman bir tuvalet öğrencisi bulabilirsiniz.)
Aynı zamanda büyümenin de olumlu yönlerini vurgulayın. Çocuğunuzun bu adımı atma konusunda ilgisini çekmek için el yıkama, çok fazla dökmeden bardaktan su içme, oyuncaklarını toplama, oyun arkadaşlarına ve kardeşlerine karşı cömert davranma gibi büyümüş olma davranışlarını takdir edin ancak bebeksi tavırlarına dikkat etmeyin. Çok fazla olgunluk beklememe konusunda dikkatli olun; özellikle yeni bir kardeş gelmişse veya anaokuluna gitme çocuğunuzda bebekliğin rahat günlerine karşı arzu uyandırmışsa.
Lazımlık eğitimi konusunda okuyun.Bu konu hakkında çocuklara yönelik hazırlanmış resimli kitaplar araştırın ve hikâye saatinde bunu paylaşın, fakat okuma zevkini ve eğlenceyi bırakmayın ve yazı kısımlarını daha sonraya erteleyin. Başka çocukların lazımlık kullanmayı öğrendiğini duymak hazırlığa yardımcı olacaktır. (ben şahsen buna pek katılmıyorum başka çocuklar hazır olabilir ama benim bıldırcınım kendini hazır hissetmiyorsa sıkıntı yaratabilir)
Nasıl yapıldığını gösterin. Daha önce yapmadıysanız ve bu fikir sizi rahatsız etmiyorsa deneyin. Artıklardan kurtulma işlemi doğal gelebilir fakat tuvalet eylemi doğal gelmez. Aynı cinsten birinin tuvaleti kullanışı birkaç kez izlemek binlerce açıklamadan daha iyidir. (ben bunda kesinlikle varım hatta daha erken dönemlerde bile izlettirilebilir göz aşinalığı olması ve bu olaya yabancılık çekmemesi için)
Öğrencinin de öğretmesine izin verin. Su içen ve altını ıslatan bir oyuncak bebek ödünç ya da satın alın ve çocuğunuzun bebeğin lazımlık kullanmasını öğretmesine yardımcı olması daha sonra da bezden eğitim külotuna geçmesi konusunda cesaretlendirin.
Lazımlık alın.Herhangi bir lazımlık olmaz Çocuğunuzun işlemi kontrol etmek için kalktığında devrilmeyecek, sağlam, dayanıklı, bir lazımlıklı iskemle tercih edin Eğer çocuğunuzda merak uyandıracağını hissediyorsanız ya lazımlık alışverişine onu da götürün ya da bir hediye olarak paketleyin. Çocuğunuzun adını silinmez bir kalemle lazımlığın üzerine yazın ve ıslanmayacak yerlere çıkartmalar yapıştırarak dah da kişiselleştirmesi için onu teşvik edin. Lazımlığın ne için olduğunu açıklayın: Hazır olduğu zaman tuvaletin yapmak için bez yerine lazımlığı kullanabilirsiniz. (şöyle cicili bicili bir hale
getirin ki lazımlıkları iş değil de eğlence olarak düşünsün)
Ya da tuvalet oturağı alın. Eğer çocuğunuz ailedeki herkes gibi büyüklerin kullandığı tuvaleti kullanmak için istekliyse sıradan tuvaletlerin üzerine oturan bir oturak alın. İyi oturma önemlidir. (oynak bir oturak çocuğunuzu korkutabilir) ve ayaklarını dinlendirmek için bir desteği olan oturaklar çocuğun tuvaletini yaparken ayaklarıyla itebileceği bir dayanak sağlar.
Ayrıca çocuğun bağımsız olarak tuvalete çıkıp inebilmesini sağlayacak sağlam ve sabit bir basamağa da ihtiyacınız olacaktır.(en iyi olanlar oturağın özerine monte edilmiş olanlardır)
Sıçratma korkusundan vazgeçin. İdrar yansıtıcısı denen ve oturakta oturan erkek çocukların kazayla klozet dışına idrar fışkırtmalarını engellemek için tasarlanmış plastik gereçler, çocuk oturağa oturup kalkarken kesi ve çizikler oluşturabilir. Yaralayıcı bir tuvalet deneyimini önlemek için idrar yansıtıcısı kullanmayın. Fakat fışkırmayı kontrol altına almak için eğitim amacıyla çocuğa idrarın dışarıya değil de aşağıya akması için penisi aşağı tutmayı öğretin (lazımlık içine koyacağınız tuvalet kağıdını hedefleyerek çalışmak bu karmaşık becerinin olgunlaşmasını sağlar).
Biraz kuru denemeler yapın.Lazımlığı kullanıma koymadan önce çocuğunuzun alışmasına yardım edin (özellikle değişimlere alışmakta zorlanan çocuklar için bu önemlidir). Çocuğun lazımlığı odadan odaya taşımasına, kitaplara (tercihen tuvalet ile ilgili kitaplar) bakarken hatta televizyon seyrederken üzerine oturmasına izin verin.Başlangıçtan itibaren kullanımına kısıtlamalar getirmek yerine lazımlığı çocuğunuzun kontrolüne vermek otonomi duygusunu tetikleyecek ve bağımsız kullanımı özendirecektir ("Bu benim lazımlığım!"). Çocuğunuz lazımlıkla ilgili olarak rahat olmaya başladıktan sonra, onu amaca yönelik kullanmak konusunda da kendini daha rahat hissedecektir.
Bez değiştirme mekanını değiştirin. Eğer olanaklar el veriyorsa ve çocuğunuz istekliyse bezini tuvalette değiştirerek çocuğunuzun bezin içine ne yapıldığıyla lazımlığın içine ne yapıldığı arasındaki ilişkiyi kurmasına yardım etmeye başlayın. Bezin içindeki katı içeriği tuvalete akıtmak bu bağlantıyı daha somut kılacaktır (eğer çocuğunuz tuvaletin sifon sesinden korkuyorsa sadece içeriği boşaltın, sifonu daha sonra çekersiniz, eğer boşaltma işleminden de aşırı derecede rahatsız olmuşsa bu aşamayı da erteleyin)
Belli bir lazımlık terminolojisinde karar kılın. Çiş ve kaka yada idrar dışkılamak evinizdeki herkes aynı terimleri kullanırsa ve çocuğunuz öğrenme aşamasından önce bu terimlere alışırsa lazımlığı öğrenmek daha kolay olacaktır. Bazı uzmanlar argo veya edebi terimler kullanmaktansa ya da daha resmi terimleri kullanmayı önermektedirler. Böylece çocuklar ileride yeni terimler öğrenmek zorunda kalmazlar yada bebeksi tuvalet terimlerini kullanarak utanmazlar. Hangi kelimeleri kullanırsanız kullanın bunları sürekli kullanın ve çocuğunuzun sözlerinden söz ederken pis kokulu iğrenç veya bunun gibi istenmeyen sözcükler kullanmayın. Dışkılamayı olumsuz çağrışımlardan uzak doğal bir işlem olarak ele alın ki çocuğunuz da aynı şekilde davransın.
Beden sinyallerinin dinlenmesine teşvik edin. Çocuğunuzun beden sinyallerini tanımasına yardım edin. Vücudunuzun size anlatmak istediklerini ne kadar önemli olduğunu açıklayın "ben acıktım susadım acıktım veya tuvalete gitmem lazım" çocuğunuzu bezini kirletme eylemi sırasında yakalamak dikkat yöneltmenin bir başka yoludur. "bak bu şekilde itmek kakanın geldiğinde gösterir yakında sende lazımlığına oturup yapabileceksin" daha sonra her
zaman yaptığınız gibi bezi değiştirin.
LAZIMLIK İÇİN SABIR LÜTFEN
Çocuğunuz tam olarak yürümeye başlamadan önce büyük olasılıkla yanlış başlangıçlar ve tökezlemeler le belki haftalar geçti ve çocuğunuzun temiz ve kuru kalmayı öğrenmesi için de bu kadar zaman (ve en az bir o kadar yanlış başlama ve tökezleme) gerekecektir. Bu yeni beceri uyanıklık, konsantrasyon, koordinasyon, kas kontrolü ve elbette zamanlama gerekecektir. Çocukların büyük bir kısmı kuru kalmaya başladıkları dönemde aynı zamanda da temiz kalmaya başlayacaklardır. Geri kalanların çoğu öncelikle dışkılamayı tutmayı öğrenirler. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde erkekler idrarlarını kontrol etmekte kızlardan biraz daha geri kalırlar. Çok az çocuk tuvalet yapmayı bir günde öğrenir ve kazalar nadiren olur. Diğerlerinde özellikle de doğuştan her tür değişime karşı inatçı olanlarda ya da geçişlerin zor olduğu çocuklarda tuvalet eğitimi işlemini kademeli olarak yapmak gerekir. Bu çocukların ebeveynlerinin sabırlı olması başarı için hayati önem taşır.
ÇOCUĞUN TUVALET EĞİTİMİNDE YAPILMASI GEREKENLER
* Bezden eğitim külotlarına geçin, geleneksel pamuklu kilotlarla tek kullanımlık bezlerin bir birleşimi olan bu külotlar eğitimde işe yarar. Fakat çocuğunuzun bu külotları giymesi için ısrar etmeyin. Sadece öneride bulunun. Bezin halen bir seçenek olduğunu bilmek lazımlık işleminde kontrolün halen kendisinde olduğunu hissetmesini sağlayacaktır.
* Arada sırada çocuğunuzun poposunu çıplak bırakın. Sıcaklık uygunsa ve evinizde tamamen yıkanabilecek bir alan varsa (bahçe gibi) çocuğunuzun poposunu açık bırakmak vücut sinyallerini tanıması için ideal bir yoldur. Çocuğunuzun bu sinyalleri ikinci defasında yanıt verebilmesi için lazımlığı yakında bulundurun.
* Çıplak değilken de poponun kolay ulaşılabilir olduğundan emin olun (ne demekse) Çocuğunuz tuvaletini içeride tutmak için gereken kontrolü geliştirene kadar kaybedilebilecek hiç zaman yoktur.
* Çocuğunuzu yakından izleyin. Başlangıçta çocuğunuzun vücut işaretlerini algılamada ondan daha başarılı olabilirsiniz (valla kızlar
şimdiki çocuklar öyle cinki onlar farkederler de işlerine gelir mi bilmem artık) Böyle bir sinyali ne zaman yakalıyorsanız Lazımlığa gitmen gerekiyor mu? gibi davet cümleleri ve tabii kızlar yaratıcılığınıza güveniyorum daha çekici cümlerler ile bıldırcınları ikna edebilirsiniz sanırım yani :-)
* Saati yakından takip edin. Erişkinlerin çoğu gibi pek çok çocuk düzenli idrar yapma ve dışkılama zamanı vardır. Bebişlerinizin buna
benzer bir düzeni olup olmadığı saptayın ve bunu kullanın ama sanırım saptamaya çalışırken küçük kazalar olabilir.
* Çocuğunuzun canının istediği gibi gelip gitmesine izin verin (daha açıkcası sabrınızı deneyen prens ve prenses hazretlerine) Eğer çocuklar lazımlık üzerinde tutsak tutulduğunu hissederse direnme ve isyan kaçınılmaz olacaktır. Bazı çocuklar kitap okunmasından
hoşlanırlar orada oturdularını bile unutabilirler. Demek ki neymiş hanımlar bıldırcınlar küçükken onlara kitap okumaya başlayalım ki alışkanlıkları olsun. Barsak ve idrar kesesini kontrol eden kasları kendi kontrolleri ile gevşetmeyi becerene kadar otururken olduğu gibi kalkarken de tüm zemini halledebilirler. (temizlik saatleri uzayacak ama korkmayın sonra toptan temizlik olacak bence bücürlerden intikam alacağımız gün gelecektir)
* Çocuğunuzun işeyen bir bebeği ile dönüşümlü olarak tuvalete oturmasına izin verin Bu yaşta yanında bir arkadaş varken lazımlığa gitmek daha eğlenceli olur. (şimdi bu prensesler için olurda biz erkek anaları ne yapacağız bende dahil gidip oğlumu tuvalet eğitimi vermek için bir işeyen bebek istiyorum mu diyeceğiz onun yerine prenslere biz anneleri eşlik etse olmaz mı olur olur valla)
* Akımı başlatmak için hile yapın. Çocuğunuz lazımlığa otururken tuvalet veya banyo musluğunu açın (gerçekten eski ama işe yarar
bir yöntem hadi oğlum çişşşşş)
* İlgili bir seyirci olun.Lazımlık başarıları tazahürat ile ve taktirle karşılanmalıdır (arkadaşlar abartmayalım lütfen kendimden biliyorum oğlum ilk mimiğinde bile neler yapmıştık eşimle birlikte oğluşum küçücük bir mimik yaptı koskoca annesi ve babası 2 saat şaklabanlığa devam etti) Çocuğunuzun başarılarındaki alkış dozunu kaçırmak, kaza yaptığı zamanlarda başarısızlık ve suçluluk duymasına neden olur. (dozu ayarlamak çok zor ama bıldırcınların ruh sağlığını bozmamak için şart tutacağız artıkın kendimizi)
* Motivasyonu teşvik edin. Öğrenci motive olduğu zaman öğrenme
her zaman daha başarılıdır. Nasıl motive edeceğiniz çocuğunuza ve sizin çocuk yetiştirme konusundaki felsefenize bağlı olacaktır.(tabii anane, babaanne ve dede faktörlerini unutmamak gerekli)
* Çocuğunuzun kuruluğunu kontrol etmesini sağlayın. Külotunun veya bezinin nasıl test edileceğini çocuğunuza öğretmek ona işlem üzerindeki kontrolünün arttığı izlenimini verecektir. Kuru külotu övün ancak ıslak olanları eleştirmeyin.
* Kazalara karşı sabırlı olun. Küçük çocuklar için tuvaleti kullanmayı öğrenmenin büyük bir iş olduğunu fakat bunun onların tek görevleri olmadığını hatta öğrendikten sonra bile arada sırada
"unutmaların" normal olduğunu hatırlatın. * Hijyen kurallarını öğretin (geçen akşam televizyonda küçük bir kız kaşığı ağzına götürüyor sonrada önlüğü ile ağzını siliyordu Allahım dedim bu günleri bana ve pasaklı oğluma da göster alakası yok ama sizlerle
paylaşmak istedim.)
* Çocuklarınız ile ilgilenen diğer kişilere de bu tuvalet eğitimine yaklaşımınızı anlatın ve aynı şekilde davranılmasını rica edin Tutarlılık kesinlikle çok önemli
ÇOCUĞUN TUVALET EĞİTİMİNDE YAPILMAMASI GEREKENLER
* Çok kısa zamanda çok şey beklemeyin. Çoğu zaman lazımlık becerisinin iyice gelişmesi birkaç hafta alır.Başlangıçta ileriye olduğu kadar geriye de asım atmasını bekleyebilirsiniz. (sakin olun sabırlı olun galiba altın kelime bu)
* Cezalandırma azarlama ve utandırmadan kaçının. Tuvalet başarısızlıkları karşısında sakin kalmak sonuçtaki başarı için hayati önem taşır. Gecikmelere abartılı tepkiler verilmesi çocuğun ilerki denemelerden vazgeçmesine neden olabilir.
* Sıvıları kısıtlamayın.Aslında sıvı alımını arttırmak çocuğunuzun lazımlığı kullanmak için daha fazla şansının olmasını sağlayacakve böylece başarı şansı artacaktır (unutmayın sıvı çok önemli tuvalet eğitimi vereceğiz diye çocuklarımızı sağlıksız bir ortam oluşturmak istemeyiz değil mi)
* Arzulana sona ulaşmak için doğal olmayan yollara başvurmayın (ilaçlardan uzak durum sağlıklı olmak bence mümkün olduğunca az ilaç kullanmaktan geçer)
* Bozuk bir plak olmayın sürekli konuşmak her zaman çocuklarda geri teper ve beklene son inat ne dersen tersini yaparlar.
* Olayı zorlamayın. Reddettikten sonra hiçbir zaman çocuğunuzu lazımlığa oturtmak için zorlamayın başka bir zamana erteleyin (sabırlı olun)
* İlerlemeyi yada ilerlemenin olmamasını asla çocuğunuzun önünde tartışmayın. Çocuklar tahmin ettiğinizden daha fazlasın duyarlar ve
anlarlar (mutlaka başınıza gelmiştir orada kendi kendine oynayan çocuğunuz bir bakmışsınız ki konu hakkında yorum yapıyor)
* Yavaş ilerlemeyi kişisel almayın. (merak etmeyin zekası ile ilgili bir sorun yok)
* Tuvaleti savaş alanına çevirmeyin. Lazımlık üzerindeki kavgalar sadece mücadeleyi uzatacaktır.Eğer tam bir direnme ile karşılaşırsanız çocuğunuzun buna henüz hazır olmadığını Kabul edin.
* Umudunuzu yitirmeyin. (sakin ve sabırlı olmaya çalışın çok sinirlenirseniz şöyle bir hava değişimi ikinize de iyi gelecektir )
Çocuğuma Nasıl Tuvalet Eğitimi Vermeliyim?
Tuvalet eğitimimize başlayalı 10 gün oldu. Durumumuz henüz oldukça belirsiz. Hem tuvalete ve oturağa yanaşmama sorunumuz var. Hem çişinin geldiğini söylediği halde yapmıyor tutuyor oğlum. Bugünlerde neden böyle yaptığını anlamaya çalışıyorum. Kardeş kıskançlığı, bazen çişi geldiğinde bebekle ilgileniyor olmam sanırım çişini tutmasının başlıca sebeplerinden. Elimden geldiğince sebepleri bertaraf etmeye çalışıyorum.
Bakalım, olumlu ya da olumsuz bir sonuç alıp karar verdiğimizde tuvalet eğitimi hikayemizi neler yaşadığımızı yazacağım. (Tuvalet Eğitimi Hikayemiz) Dün gece oturdum konuyla ilgili bir sürü yazı okudum internette. Radyo programından dinlediğim ve okuduklarımı birleştirerek tuvalet eğitiminde genel olarak nelere dikkat etmek gerekiyor özetleyeyim:
Çocuğun tuvalet eğitimine hazır olduğuna dair belirtiler şunlar:
*Gündüzleri en az 2 saat kuru kalması
*Kakasını gizlenerek yapması ve yaptıktan sonra haber vermesi
*Çişini ve kakasını yaptığını dışarıdan fark edilecek kadar belli edecek hareketler, mimik veya işaretler yapması.
*Öğlen uykularından kuru kalkması
*Söylediğiniz basit şeyleri anlaması ve uyması
- Evinizin normal düzeni işliyorken başlayın, taşınma öncesi ya da sonrası, ölüm, ayrılık, tatil, kardeş doğumu, evde kalan yatılı misafir, hasta gibi çocuğu ve aileyi etkileyen faktörlerden kurtulun, erteleyin.
- Kas kontrolünün tamamlandığı 1,5 yaştan sonra, eğer çocuğun hazır olduğuna dair belirtiler de tamamsa başlanabilir. Ancak kızlarda 29, erkeklerde 30 ay ortalama olarak tuvalet eğitimi kazanma yaşlarıymış. Ortalama demek bu aylara gelindiğinde hala çocukların yarısının tuvalet eğitimini tamamlamamış olması demekmiş. Fazla acele etmeyin yani. Eğitimin 4 yaştan sonraya bırakılması ise kesinlikle tavsiye edilmiyor.
-Çocuklar ayaklarını yere basabildikleri için oturak kullanmayı daha çok tercih ediyorlarmış. Oturağı çocuğun odasına, koridora ya da banyoya koyabilirsiniz. Hepsini tavsiye eden uzman psikolog var. Koridor evin merkezi olması açısından daha mantıklı. Oturağı evin her yerine taşımamak gerekiyormuş. Ve şu müzik çalan alkış yapan oturaklar tavsiye edilmiyor. Çocuk normal bir şey yaptığını anlamalı imiş. Oturak istemeyen çocuksa kesinlikle zorlamamalı, tuvalet adaptörü kullanmaya çalışmak lazım.
- Oturağa alışma süresi ayarlayın. Eğitime başlamadan 1 ay önce yerine yerleştirdiğiniz oturağa çiş yapıldığını anlatın, oyun oynarken televizyon izlerken çocuğun ona oturmasına izin verin. Bebeği ya da bir oyuncağının çişini yaptırın ( Biz Buzz Light Year?ın çişini yaptırıyoruz sürekli ve sonra da pipisini yıkıyoruz.) Lazımlığa oturmuyorsa asla zorlamayın. Gerçekten asla zorlamayın, biz tam kakasını yaptığı esnada -tuvalete de oturmayı reddetmişti- lazımlığa oturması için biraz zorladık yere yapmasın diye. Ama çocuk daha da soğudu lazımlıktan.
- Çocuğun bezini çıkarın bir daha asla takmayın diyen de var uzman kişiler arasında, gündüzleri belli saatlerde çıkarın, yani yavaş yavaş başlayın, sonra uzun saatler takmayabilirsiniz diyen var. Bezi çıkardıktan sonra bir daha takmayın diyenler daha çok gördüğüm kadarıyla. (Eee hangisi doğru demeyin, genel geçer doğrular hariç her çocuğun doğrusu kendine. Her iki yöntemle de alışan çocuklar var. Kanımca anne çocuğunu inceleyip hangisinin doğru olduğuna karar verebilir. Bezi ilk çıkardığınızda ve ilk çişe tuttuğunuzda çocuğunuzun verdiği tepkilere bakarak verebilirsiniz kararı, çocuk çok tepkili olursa gündüzleri yavaş yavaş çıkarmayı deneyebilirsiniz mesela. Ama çocuk dünden hazırsa bezi çıkarıp bir daha takmayabilirsiniz.) Evde bezi tamamen çıkardıysanız, dışarıya çıkarken de aynını yapmak gerekiyor. Bugün oğlumla dışarı çıktığımızda lazımlığın tasını da yanımızda taşıdık.
- Gece bezlemeyin çocuk ona güvenir diyen uzman psikolog var, başlarda geceleri bezleyebilirsiniz diyen de var. Kayınvalidem 3 torununun başlarda geceleri bezlenerek kolayca alıştıklarını söyledi. Ama bezi çocuk pek fark etmesin dedi, uyuturken bezle, uyanırken hemen çıkar çişe tut dedi, ancak ben kayınvalidemden bu tavsiyeyi almadan önce bezi bir çıkarıp pir çıkaranlardan olduğum için bir daha yöntem değiştirmek istemedim. Çocuğun kafası zaten çok karışık, daha beter etmeyelim.
- Çocuğa keyfinin yerinde olduğu bir zaman büyüklerin çiş ve kakalarını tuvalete yaptıklarını, kendisinin de yavaş yavaş büyüdüğünü zamanının geldiğini çocuğa uygun bir üslupla anlatın. Herkesin çiş ve kaka yaptığını bunun normal bir şey olduğunu da vurgulayın. Böyle daha temiz olacağını daha rahat edeceğini, daha rahat oynayacağını koşacağını anlatın.
- Çocuk çekinmeden lazımlığa oturur hale gelince eğitime başlayın. Lazımlığın altına örtü ya da naylon koyun, alt elbisesini çıkararak oturtun. Sıklığını yavaş yavaş arttırarak (özellikle çiş vakti yaklaştığı zaman) bu işlemi günlük rutin haline getirin. Bu işlem çocuk yapana kadar uzun sürse bile yanında olun, onunla sohbet edin. Bir şey yapmasa da oturduğu için tebrik edin, cesaretlendirin.
- 1-2 saatte bir, çocuğun çişinin geldiğini fark ettiğinizde çişe tutun. Bizim oğlan gece süt içtiği için sabahları 1 saatte bir, öğlen ve akşama doğru 2- 2,5 saatte yapıyor. Kakanın geldiği zaten anlaşılıyor. Kakayı lazımlığa ya da tuvalete yapmak istemezse zorlamayın.
- Çişini ya da kakasını yaptığında ödül verin, destekleyin, çoşkuyla tebrik edin. Çocuğu alıştırmak için ne gibi ödüller verip, nasıl senaryolar oyunlar uyduracağınız sizin hayal gücünüze kalmış. Çişi kakayı tuvalete döküp çocukla bay bay yapanlar, hadi şimdi onları ait oldukları yere gönderelim deyip çocuğa sifonu çektirenler, çocuk alışsın diye oturağa kendisi de oturanlar var. Her anne babanın buna benzer geliştirdiği çocucğu ısındırıcı yöntemler olabilir.
- Ortalığa yaptığında asla olumsuz bir şey söylemeyin, çok kötü kokuyor, ne pis oldu demeyin. Kızmayın, azarlamayın. Bak rahatladın değil mi, ne güzel yaptın sonrakini oturağa yapmaya çalışacağız, şimdi sileriz gibi şeyler söyleyin. Çikolata şeker gibi ödüller vaad edin. Ve lazımlığa yapınca ödülleri verin.
Siz:
-Tuvalet eğitiminin her aşamasında çocuğu cesaretlendirici ve sakin bir tarzda konuşun.
- Ayıplama, cezalandırma, azarlama, tehdit gibi olumsuz davranışları bir yöntem olarak zaten denemeyin. Kendinizi kaybedip bu yanlışlara düşme hatasını da yapmamaya çalışın.
- Ne zaman çişini yapacağı konusunda dikkatli ve takipçi olun.
- Ortalığa yapmalar ve evin içindeki çiş göletleri karşısında, başta sabırlı olmak daha kolaydır, ilerleyen günlerde de sabrınızı koruyun. Şimdi sabretmezseniz, daha sonra sabretmek zorunda kalacağınız başka problemlerin çıkmasına neden olabilirsiniz bunu unutmayın.
- Belli bir yönteme sadık kalın. Bir öyle bir böyle yapmayın, değişiklik yapacaksanız iyice düşünüp emin olarak yapın.
- Uzun uğraş ve gayretleriniz sonucunda yine de olmuyorsa (bunun için yaklaşık 1,5 ay geçmesi beklenir), eğitime ara verin.
Olası Sorunlar:
- Çocuk lazımlığa da tuvalete de oturmayı reddediyorsa sonra oturursun deyin, ama vazgeçmediğinizi gösterin.
- Belli bir dönem gündüz çişini çok güzel söylediği halde sonra bırakırsa sebebini anlamaya çalışın. Çocuğa söylemek zor gelmiş eski rahatını arıyor olabilir, stres ya da tepki vermek için olabilir. Sebepleri ortadan kaldırmaya çalışın, sabırlı olun ve devam edin.
- Kardeş kıskançlığı durumunda, çocuğun yanında kardeşe ilgiyi olabildiğince minimuma düşürüp çocuğa ilgiyi abartın. Çocuğu oturağa oturtma ve ilgilenme işini bazen babaya yaptırmak iyi bir yoldur.
- Altını ıslatmadığı halde kakasını yapmak için illa ki bez bağlatan çocuklar için büyük bir ödül vaad edebilir ya da uzman bir kişinin fikrini alabilirsiniz.
- Geceleri alt ıslatma sorunu için Saliha Erdim yatırmadan önce çişini yaptırırken ?hadi hepsini yap hiç kalmasın hepsini bitirelim? gibi telkinlerle sabaha kadar hiç yapmamasını psikolojik olarak hedef göstermiş olursunuz demişti. Çocukların 5 yaşa kadar geceleri alt ıslatmalarının normal odluğu da bir çok kaynakta belirtilmiş.
TUVALET EĞİTİMİNE HAZIRMIYIZ
* Kakası düzenli, yumuşak ve şekillidir
* Kilotunu kendi kendine indirip kaldırabilmektedir.
* Ev halkının tuvalet/banyo hareketlerini taklit etmeye çalışmaktadır.
* Kakası geldiğini bir takım fiziksel hareketlerle belli etmektedir veya söylemektedir.
* Kaka ve çiş anlamına gelen kelimeleri kullanmaktadır.
* Basit emirleri anlamaktadır (Örnek: Oyuncağı al vb.)
* Tuvalete gitmesi gerektiğini anlatan fiziksel uyarıları anlamakta ve önceden size söylemektedir.
* Kakalı bezle kalmayı sevmemekte, istememektedir.
* 3-4 saatlik kuru dönemleri olmaktadır, mesane kasları idrarını tutacak kadar olgunlaşmıştır.
* Her şeye olumsuz yaklaşmamaktadır.
* Eşyaları yerine koyma alışkanlığını edinmeye başlamıştır.
* Bağımsızlık isteğini belli etmektedir.
* Yürüyebilmekte ve oturabilmektedir
Doğru ve uygun malzemeyi satın alın
Çocuğunuzun boyuna uygun lazımlık yada klozete uygulanabilir oturma yeri alın. En önemli özellik, çocuğun otururken ayaklarının yere değmesidir. Bu durumda bağırsak hareketleri başlayınca, yerden destek alabilir.
Bir rutin oluşturun
Çocuğunuzu, günde bir kez giyinik olarak lazımlığa oturtun. Bu, kahvaltıdan sonra, banyodan önce yada bağırsak hareketlerinin başladığı herhangi bir zaman olabilir. Burada amacı, bebeğin, lazımlığa alışması, onu günlük rutinin bir parçası olarak görmeye başlamasıdır. Oturmak istemezse, bırakın. Sakın onu zorla lazımlığa oturtmaya çalışmayın. Hele korkmuşsa, sakın sakın zorlamayın! Bu durumda, lazımlığı bir kaç haftalığına bir kenara koyun, ardından tekrar deneyin. Oturursa iyi, ama ona neden oraya oturması gerektiğini anlatmaya çalışmayın! Unutmayın, sadece onu lazımlığa alıştırıyorsunuz ve bu iş için en uygun yer neresiyse oraya gidin; oyun odası en uygun yer olabilir!
Bezi çıkarın
Onu lazımlığa bezini çıkartarak oturtun. Yine başlangıçta alıştırmak amacıyla! Bu aşamada bir takım açıklamalar yararlı olabilir; anne-babanın, varsa-diğer kardeşlerin ve herkesin bu işi yaptığını ona anlatın. Soyunup tuvalete girmenin erişkince bir davranış olduğunu anlatmaya çalışın ona. Bu davranış işe yarar ve etki gösterirse iyi. Olumsuzluk durumunda unutmayın. Hazır olana ve kendi kendine tuvalete oturmaya ilgi gösterene kadar bekleyin!
Süreci açıklayın
Çocuğa bağırsak hareketlerinin nereye gideceğini anlatın. Bezine kaka yaptığı zaman, onu lazımlığa oturtun, bezi onun gözü önünde lazımlık içine boşaltın. Bu durum, onun oturma ve kaka üretme arasındaki ilişkiyi anlamasına yardım edecektir. Lazımlığı tuvalete döktükten sonra sifonu ona çektirin -korkuyorsa yapmayın- kakanın nereye gittiğini görsün. Kakadan sonra giyinmeyi ve ellerini yıkamayı öğretin.
Bağımsızca hareket etmeye teşvik edin
Sıkıştığı zaman lazımlığı kullanması konusunda ona cesaret verin. Ne zaman isterse sizden yardım göreceği konusunda da emin olmasını sağlayın. Ara ara bezini çıkararak kilotla dolaşmasına izin verin. Bu sırada lazımlık göz önünde olsun, ona ne zaman isterse oturabileceğini söyleyin ve bunu sık sık hatırlatın.
Alt bezinden kilota geçin
Eğitim bu aşamaya gelince, kalın bir kumaştan yapılmış yada tek kullanımlık kilotlar giydirin. Bezden olanlar genellikle çocuğun çişini fark etmesi nedeniyle daha çok işe yarar. Tek kullanımlık olanları dışarı çıkarken kullanın. Önce bir kaç saatle başlayın. Geceleri alt bezine devam edin. Yavaş yavaş büyük çocuk kilotuna geçme vakti geliyor.
Geri dönüşlere hoşgörüyle yaklaşın
Her çocuk tuvalet eğitimi sürecinde ara ara altına kaçıracaktır. Ona kızmayın, cezalandırmayın. Kaslarını kullanmayı öğrenirken bu durum olağandır ve biraz zaman alabilir. Bir kaza durumunda altını temizlerken, bir dahaki sefere lazımlığı kullanmasını ona hatırlatın.
Gece eğitimine başlayın
Gündüz sorunu tamamen çözülse bile, gece kontrolü aylar, bazen yıllar sonraya kalabilir. Hemen alt bezini atmaya kalkmayın. Bez bağlamanıza itiraz ediyorsa, çarşafın altına naylon bir örtü sermeniz temizliği kolaylaştıracaktır. Bu yaşta vücudu tuvalete gitmek için, uyanmak için gereken olgunluğa henüz ulaşmamıştır. Bu aşamada, akşamları sıvı alımını azaltmanız, kuru gecelerin sayısını artıracaktır. Gece çişi gelir ve uyanırsa, size seslenebileceğini ona hatırlatın. Lazımlığını yatağının hemen yanına koymanız da yararlı olabilir.
İşte bu kadar
İnanın tüm bunlar çocuğunuz hazır olunca gerçekleşecektir. Hazır olana kadar beklemeniz, hem onun, hem de sizin işinizi kolaylaştıracaktır. Bir sonraki bebeğe kadar artık rahatsınız.
Altını Islatma
Normal gelişmekte olan bir çocuğun 4-5 yaşlarından sonra altını ıslatmasına “enuresiz” denir. Altını ıslatma erken çocukluktan beri devam ediyorsa, bu arada çocuğun kuru kaldığı uzunca bir dönem varsa, buna “primer enuresiz”, altını ıslatmadığı uzunca bir dönemden sonra yeniden ıslatmaya başlamışsa, buna da “sekonder enuresiz” denir. Görülen vakaların %80’i birinci tiptedir. Altını ıslatma ilköğretime başlama çağındaki çocuklarda %10-12 gibi oldukça yüksektir. 5-14 yaş arası ise %6 oranında görülmektedir. Genellikle erkek çocuklarda, kızlara göre biraz daha fazla görülür. Altını ıslatma bazı vakalarda hemen her gece, hatta gecede birkaç defa, bazılarında ise birkaç gecede bir olabilir. Bir çok vakada yaşın ilerlemesiyle önce seyrelme, sonra kendiliğinden düzelme olur. Tuvalet Eğitimi
TUVALET EĞİTİMİ
ÇOCUĞA NASIL TUVALET EĞİTİMİ VERİLİR
Aranan Kelimeler: tuvalet, tuvalet eğitimi, tuvalet eğitimi nasıl verilir, çocuğa tuvalet eğitimi, tuvalet alışkanlığı, çocuğa tuvalet eğitimi nasıl verilmeli, tuvalet eğitimi için ne yapılmalı, tuvalet eğitimi nezaman verilmeli
TUVALET EĞİTİMİ NEZAMAN VERİLMELİ
TUVALET EĞİTİMİ NASIL VERİLİR
