ÇOCUKLAR NASIL TERBİYE EDİLİR
ÇOCUKLAR UZLAŞMA VE İŞBİRLİĞİ İLE TERBİYE EDİLİR
Çocuk “disiplin” adına nedenini anlayamadığı kurallarla veya her davranışına aşırı hoşgörü göstererek eğitilemez. Aileler ancak çocukla işbirliği içinde, nedenini açıkladıkları kurallarla disiplin sağlayabilir
Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV), Erken Çocukluk Eğitimi Birim Koordinatörü Canan Erman ve Baba Destek Birimi Koordinatörü Hasan Deniz, anne ve babalara çocuklarında istenmeyen davranışlar yerine olumlu davranış geliştirmenin yöntemini anlatıyorlar:
* Yaşının özelliklerini bilin: Çocuğun içinde bulunduğu dönemin gelişimsel özelliklerini bilerek beklentiler oluşturmak gerek. Örneğin, üç yaşına kadar çocuklar başkaları ile uyumlu bir şekilde oynayamaz. İki yaşındaki çocuklarını başka çocuklar ile oynamaları için bir ortam yaratmaya çalışan aileler hayal kırıklığına uğrar. Aynı şekilde iki yaşında bir çocuk ile yemeğe gidildiğinde onun uzun süre yerinde oturmayacağı bilinmeli. Çünkü bu iki durumda çocuğun yaş döneminden beklenilmeyecek becerilerdir.
* Çocuk gözüyle bakın: Çocuklarının davranışlarını kendi standartları ile değerlendirmeye kalkışan yetişkinler zor anlar yaşar. Örneğin, iki yaşında topunun arkasından sokağa fırlayan bir çocuk veya dört yaşında “ödünç aldım” diyerek arkadaşının evinden sormadan oyuncak getiren çocuğu yetişkinin anlaması zor olabilir.
* Kendi çocuğunuzu tanıyın: Herhangi bir disiplin yöntemi belirli bir yaş aralığı için önerilebilir, ama anne babalar zaman içerisinde bazı yöntemlerin çocuklarında etkili olmadığını veya bazı yöntemlerin ise etkili olduğunu keşfedeceklerdir.
* Davranışını anlamaya çalışın: Aileler çocuklarının davranışlarının nedenlerini anlamaya çalışırlarsa, oluşan olumsuz bir davranışı değiştirmek için ne yapabileceklerini bulabilirler. Örneğin çocuk yemek yemiyorsa belki çok yorgundur, belki hastalanmak üzeredir veya başka bir sıkıntısı vardır.
* İhtiyaçlarının farkına varın: Örneğin, bir anne evden bir an önce çıkmak, çocuğu da oyuncakları ile oynamak istiyor olabilir. Çocuk aniden kaldırılıp götürülürse, annesine zorluk çıkartabilir. Onun isteği oyuncakları ile oynamaktır. Anne çocuğunun yanına gidip, gitme nedenlerini açıklayıp, oyuncaklara çocuğu ile veda ederse çocuk daha az tepki gösterecektir.
* Ritmine ayak uydurun: Anne babanın kendi düzenleri uğruna çocuk ile mücadeleye girmeleri yerine, onun ritmini gözetmeleri önemlidir. Örneğin, dışarı çıkma zamanının çocuğun yorgun/ aç olduğu saatlere veya uyku zamanına denk getirmemeli.
* Diğer dikkat edilmesi gereken noktalar ise şunlar: Güvenli ve tutarlı olun. Kural ve sınırları koyun. Örnek olun, Seçenek sunun. Açıklama yapın. Çözüm yolu gösterin. Üç yaşından büyük çocukların neden-sonuç ilişkisi kurmasını sağlayın.
ÇOCUĞU TAKDİR VE TEŞVİK EDİN
Küçük yaşlardan itibaren çocuğun olumlu davranışlarını takdir etmek hem çocuğu mutlu eder, hem de bu olumlu davranışların sürmesini sağlar. Çocuğa hangi davranışının olumlu olduğunu açıkça belirterek, takdir etmek gereklidir. Çocuk okuldan döndüğünde üstünden çıkardıklarını toplayıp yerine yerleştirdiyse, "Üstünden çıkarttıklarını topladığın için çok mutlu oldum" denebilir. Ödüllerin maddi değil manevi olması çok önemlidir. Maddi ödüller çocuğu her yaptığı olumlu davranışın sonucunda rüşvete kadar götürebilir. Çocukla sevdiği şeyleri paylaşmak, sözle takdir etmek, takdir belirten bir dokunuş, kucaklamak, parka gitmek, birlikte kek yapmak daha etkili olacaktır. Çocuğu takdir ederken anne-baba kendi duygularını belirtmelidir. Örneğin, "Yemeğini tabağında bırakmadan bitirdin, çok hoşuma gitti" gibi. Ancak duyguları ifade ederken ses tonu ve yüz ifadesi de takdirin inandırıcı olması için çok önemli. Yaptığı davranışlar nedeniyle takdir edilen çocuk kendiyle gurur duyacağı için kendine güveni gelişecektir.
*Çocukların enerjisini, zevk alacakları öğrenme deneyimlerine dönüştürmek ve bunu yaparken ortamı güvenli hale getirmek önemlidir. Bu çocuğu değil, ortam kontrol altına almaktır. Ortam hazırlamak her yaş grubu için farklı bir anlam taşır. Örneğin, tuvaleti keşfeden 1.5 yaşındaki çocuk için banyo kapısını kilitlemek ya da tuvalet kapağına güvenlik kilidi ile kilitlemek gerekir. Üç yaşındaki bir çocuk için buna gerek kalmayacaktır. Evdeki bıçak ve makasları okul öncesi yaşlarda da çocuğunun erişeceği alanlardan kaldırmak gibi. Çocukların enerjilerini atabilecekleri güvenli ortam sunmak gelişimlerini destekleyecektir. Örneğin, evde zıplaması için tehlikeli eşyaları kaldırmak ve bir minder koymak. Özellikle küçük yaşlarda, onun da oturarak zaman geçirebileceği masa/sandalye temin edilirse, çocuk önemsendiğini hissedecektir.
ÇOCUKLARLA UZLAŞMA
Aranan Kelimeler: çocukla uzlaşma, çocuklarla uzlaşma, çocuklar uzlaşma ve işbirliği ile terbiye edilir, çocuk terbiyesi, çocuk nasıl terbiye edilir, çocuklara uzlaşma yoluyla terbiye, çocuklara terbiye verme yöntemleri, çocukla işbirliği, çocuklarla uzlaşma ve işbirliği
ANASAYFA
